Αρχαία Ελληνικά Α Λυκείου-Διαγώνισμα Επαναληπτικό

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ   Ἐπεὶ δὲ τὰ ἐν τῇ Λαμψάκῳ κατεστήσατο͵ ἔπλει ἐπὶ τὸ Βυζάντιον καὶ Καλχηδόνα. Οἱ δ΄ αὐτὸν ὑπεδέχοντο͵ τοὺς τῶν Ἀθηναίων φρουροὺς ὑποσπόνδους ἀφέντες· οἱ δὲ προδόντες Ἀλκιβιάδῃ τὸ Βυζάντιον τότε μὲν ἔφυγον εἰς τὸν Πόντον͵ ὕστερον δ εἰς Ἀθήνας καὶ ἐγένοντο Ἀθηναῖοι. Λύσανδρος δὲ τούς τε φρουροὺς τῶν Ἀθηναίων καὶ εἴ τινά που ἄλλον ἴδοι Ἀθηναῖον͵ ἀπέπεμπεν εἰς τὰς Ἀθήνας͵ διδοὺς ἐκεῖσε μόνον πλέουσιν ἀσφάλειαν͵ ἄλλοθι δ΄ οὔ͵ εἰδὼς ὅτι ὅσῳ ἂν πλείους συλλεγῶσιν εἰς τὸ ἄστυ καὶ τὸν Πειραιᾶ͵ θᾶττον τῶν ἐπιτηδείων ἔνδειαν ἔσεσθαι. Καταλιπὼν δὲ Βυζαντίου καὶ Καλχηδόνος Σθενέλαον ἁρμοστὴν Λάκωνα͵ αὐτὸς ἀποπλεύσας εἰς Λάμψακον τὰς ναῦς ἐπεσκεύαζεν.

Ἐν δὲ ταῖς Ἀθήναις τῆς Παράλου ἀφικομένης νυκτὸς ἐλέγετο ἡ συμφορά͵ καὶ οἰμωγὴ ἐκ τοῦ Πειραιῶς διὰ τῶν μακρῶν τειχῶν εἰς ἄστυ διῆκεν͵ ὁ ἕτερος τῷ ἑτέρῳ παραγγέλλων· ὥστ΄ ἐκείνης τῆς νυκτὸς οὐδεὶς ἐκοιμήθη͵ οὐ μόνον τοὺς ἀπολωλότας πενθοῦντες͵ ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον ἔτι αὐτοὶ ἑαυτούς͵ πείσεσθαι νομίζοντες οἷα ἐποίησαν Μηλίους τε Λακεδαιμονίων ἀποίκους ὄντας͵ κρατήσαντες πολιορκίᾳ͵ καὶ Ἱστιαιέας καὶ Σκιωναίους καὶ Τορωναίους καὶ Αἰγινήτας καὶ ἄλλους πολλοὺς τῶν Ἑλλήνων. Τῇ δ ΄ὑστεραίᾳ ἐκκλησίαν ἐποίησαν͵ ἐν ᾗ ἔδοξε τούς τε λιμένας ἀποχῶσαι πλὴν ἑνὸς καὶ τὰ τείχη εὐτρεπίζειν καὶ φυλακὰς ἐφιστάναι καὶ τἆλλα πάντα ὡς εἰς πολιορκίαν παρασκευάζειν τὴν πόλιν. 

1.       Να μεταφραστεί το απόσπασμα με πλάγια γραφή: οἱ δὲ προδόντες… ἔσεσθαι.

Μονάδες 30

2.       Α. Να εξηγήσετε τη φράση: ὑποσπόνδους ἀφέντες

Μονάδες 20

Β.    ἐκκλησίαν ἐποίησαν: Να αναφερθείτε στον τρόπο λήψης αποφάσεων στην Αθήνα με βάση το κείμενο.       Μονάδες 10

3.       τὸ ἄστυ: γενική ενικού………………… αιτιατική πληθυντικού………………..

τὰς ναῦς: δοτική ενικού…………………γενική πληθυντικού………………….

ᾗ: αιτιατική ενικού……………….δοτική πληθυντικού……………………………

μονάδες 6

Να συμπληρώσετε τους παρακάτω πίνακες: Μονάδες 9

Οριστική          Υποτακτική               Ευκτική              Προστακτική

ἔφυγον

Ενεστώτας:

Παρατατικός: ἀπέπεμπεν

Μέλλοντας:

Αόριστος:

Παρακείμενος:

Υπερσυντέλικος:

4. Να χαρακτηριστούν συντακτικά οι υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου

1. ὑποσπόνδους

2. εἰς Ἀθήνας

3. Ἀθηναῖοι

4. νυκτὸς

5. παραγγέλλων

Μονάδες 10

5.α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη συνώνυμή της στη Β΄ στήλη. Δύο λέξεις της Β΄ στήλης  περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ Β΄ ΣΤΗΛΗ

1. οἰμωγή          α) ἔρχομαι

2. κρατῶ            β) φρουρά

3. ὑστεραία       γ) θρῆνος

4. ἀφικνοῦμαι  δ) ἐλευθερία

5. φυλακή        ε) νικῶ 

                           στ) επόμενη ημέρα

                           ζ )  τέρψις

Μονάδες 5

5.β) απώλεια, διανυκτέρευση, προάστιο, δόξα, διαφύλαξη: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.                                                                                                                          Μονάδες 10

Διαγώνισμα στον Ξενοφώντα-Α Λυκείου

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 16-19.

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 Τοιούτων δὲ ὄντων Θηραμένης εἶπεν ἐν ἐκκλησίᾳ ὅτι εἰ βούλονται αὐτὸν πέμψαι παρὰ Λύσανδρον͵ εἰδὼς ἥξει Λακεδαιμονίους πότερον ἐξανδραποδίσασθαι τὴν πόλιν βουλόμενοι ἀντέχουσι περὶ τῶν τειχῶν ἢ πίστεως ἕνεκα. Πεμφθεὶς δὲ διέτριβε παρὰ Λυσάνδρῳ τρεῖς μῆνας καὶ πλείω͵ ἐπιτηρῶν ὁπότε Ἀθηναῖοι ἔμελλον διὰ τὸ ἐπιλελοιπέναι τὸν σῖτον ἅπαντα ὅ τι τις λέγοι ὁμολογήσειν. Ἐπεὶ δὲ ἧκε τετάρτῳ μηνί͵ ἀπήγγειλεν ἐν ἐκκλησίᾳ ὅτι αὐτὸν Λύσανδρος τέως μὲν κατέχοι͵ εἶτα κελεύοι εἰς Λακεδαίμονα ἰέναι· οὐ γὰρ εἶναι κύριος ὧν ἐρωτῷτο ὑπ΄ αὐτοῦ͵ ἀλλὰ τοὺς ἐφόρους. Μετὰ ταῦτα ᾑρέθη πρεσβευτὴς εἰς Λακεδαίμονα αὐτοκράτωρ δέκατος αὐτός. Λύσανδρος δὲ τοῖς ἐφόροις ἔπεμψεν ἀγγελοῦντα μετ΄ ἄλλων Λακεδαιμονίων Ἀριστοτέλην͵ φυγάδα Ἀθηναῖον ὄντα͵ ὅτι ἀποκρίναιτο Θηραμένει ἐκείνους κυρίους εἶναι εἰρήνης καὶ πολέμου. Θηραμένης δὲ καὶ οἱ ἄλλοι πρέσβεις ἐπεὶ ἦσαν ἐν Σελλασίᾳ͵ ἐρωτώμενοι δὲ ἐπὶ τίνι λόγῳ ἥκοιεν εἶπαν ὅτι αὐτοκράτορες περὶ εἰρήνης͵ μετὰ ταῦτα οἱ ἔφοροι καλεῖν ἐκέλευον αὐτούς. Ἐπεὶ δ΄ ἧκον͵ ἐκκλησίαν ἐποίησαν͵ ἐν ᾗ ἀντέλεγον Κορίνθιοι καὶ Θηβαῖοι μάλιστα͵ πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι τῶν Ἑλλήνων͵ μὴ σπένδεσθαι Ἀθηναίοις͵ ἀλλ΄ ἐξαιρεῖν.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Λύσανδρος δὲ τοῖς ἐφόροις… καλεῖν ἐκέλευον αὐτούς .

Μονάδες 30

2. Να εξηγήσετε γιατί καθυστερούσε ο Θηραμένης να επιστρέψει από τη Σπάρτη; (διέτριβε παρὰ Λυσάνδρῳ τρεῖς μῆνας καὶ πλείω)

Μονάδες 20

3.α. Γιατί ο Λύσανδρος στην εμπιστευτική αποστολή συμπεριλαμβάνει και τον Αριστοτέλη;

3.β. Ποιοι ήταν οι έφοροι;

Μονάδες 10

4.       πίστεως: κλητική ενικού………………… αιτιατική πληθυντικού………………..

πρέσβεις : δοτική ενικού…………………γενική πληθυντικού………………….

 ταῦτα: αιτιατική ενικού……………….δοτική πληθυντικού……………………………

μονάδες 6

Να συμπληρώσετε τους παρακάτω πίνακες: Μονάδες 9

Οριστική          Υποτακτική               Ευκτική              Προστακτική

ᾑρέθη

Ενεστώτας:

Παρατατικός:

Μέλλοντας:

Αόριστος:       ἀπήγγειλεν

Παρακείμενος:

Υπερσυντέλικος:

5. Να χαρακτηριστούν συντακτικά οι υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου

1.       πέμψαι

2.       ἰέναι

3.       πρεσβευτὴς

4.       ἀγγελοῦντα

5.       αὐτοκράτορες

Μονάδες 10

6.       α): Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου.

κατέχοι, ἔπεμψεν, ἀποκρίναιτο, κυρίους, σπένδεσθαι

Μονάδες 5

6          β. ) παραπεμπτικό, εγκατάλειψη, πολίτης, αιρετός, εγκυρότητα:

Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια. Μονάδες 10

Θουκυδίδη, Βιβλίο 3 - Μετάφραση

 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 70

  §1. Οι Κερκυραίοι, λοιπόν,  βρίσκονταν σε εμφύλια διαμάχη από τότε που ήρθαν σ’ αυτούς οι αιχμάλωτοι που είχαν συλληφθεί στις ναυμαχίες για την υπόθεση της Επιδάμνου αφού ελευθερώθηκαν από τους Κορίνθιους , φαινομενικά επειδή οι πρόξενοι έγιναν εγγυητές τους για οκτακόσια τάλαντα, στην πραγματικότητα όμως επειδή είχαν πειστεί να προσαρτήσουν την Κέρκυρα στους Κορίνθιους. Και αυτοί, πλησιάζοντας τον κάθε πολίτη χωριστά, ενεργούσαν για να κάνουν να αποστατήσει η πόλη από τους Αθηναίους.

  §2. Και όταν έφτασαν ένα Αθηναϊκό και ένα Κορινθιακό πλοίο που έφερναν πρέσβεις, αφού ήρθαν σε διαπραγματεύσεις, οι Κερκυραίοι  αποφάσισαν από τη μια να είναι σύμμαχοι με τους Αθηναίους σύμφωνα με την ισχύουσα συνθήκη, από την άλλη με τους Πελοποννήσιους φίλοι, όπως ακριβώς και νωρίτερα.

  §3. Και αυτοί οι άνδρες  (γιατί ήταν κάποιος Πειθίας εθελοντής  πρόξενος και ήταν αρχηγός του δημοκρατικού κόμματος) τον σύρουν στο δικαστήριο, λέγοντας ότι προσπαθεί να υποδουλώσει την Κέρκυρα στους Αθηναίους.

   §4. Αυτός αφού αθωώθηκε, έκανε αντιμήνυση στους πέντε πιο πλούσιους άνδρες από αυτούς, ισχυριζόμενος ότι κόβουν τα  υποστηλώματα των κλημάτων των αμπελιών από το ιερό έδαφος του Δία και του Αλκίνου.  Και ως πρόστιμο για κάθε υποστήλωμα επιβλήθηκε ένας στατήρας.

§5. Όταν αυτοί καταδικάστηκαν να πληρώσουν πρόστιμο και κάθονταν ως ικέτες στους ναούς εξαιτίας της βαριάς χρηματικής ποινής, για να πληρώσουν το πρόστιμο ύστερα από συμφωνία, ο Πειθίας (γιατί συνέβαινε να είναι και μέλος της βουλής)πείθει (τους Κερκυραίους) να χρησιμοποιήσουν το νόμο.

§6. Αυτοί, επειδή αποκλείονταν από το νόμο και συγχρόνως πληροφορούνταν ότι ο Πειθίας, όσο είναι μέλος της βουλής, πρόκειται να μεταπείσει το λαό να θεωρεί τους ίδιους φίλους και εχθρούς με τους Αθηναίους, συνωμότησαν και αφού πήραν μαχαίρια μπήκαν αιφνιδιαστικά στη βουλή και σκοτώνουν και τον Πειθία και περίπου άλλους εξήντα από τους βουλευτές και από τους ιδιώτες. Όμως μερικοί ομοϊδεάτες με τον Πειθία, λίγοι στον αριθμό, κατέφυγαν στην Αθηναϊκή τριήρη που βρισκόταν ακόμα εκεί.

Ø Ποιο ρήμα χρησιμοποιεί ο ιστορικός για να δηλώσει την αρχή του εμφυλίου πολέμου;

Ø Πώς οριζόταν κάποιος ως πρόξενος και ποιος ήταν ο ρόλος του;

Ø Να χαρακτηρίσετε το ήθος του Πειθία όπως διαγράφεται στο κείμενο.

Ø Με ποιους χρόνους δηλώνεται η δράση των ολιγαρχικών και γιατί επιλέγονται αυτοί οι χρόνοι;

Ø Ολίγοι, φίλοι, εχθροί: να γράψετε τα παραθετικά των επιθέτων στο ίδιο γένος, πτώση, αριθμό.

Ø Οφειλή, φήμη, ποίημα , τομή, ταμίας, εγγύηση, εξόφληση, λαβή, προϊστάμενος, αποστάτης, τύχη, είσοδος, τεμάχια. Με ποιες λέξεις του κειμένου σχετίζονται ετυμολογικά οι παραπάνω;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 71.

§1. Αφού λοιπόν έκαναν αυτό και κάλεσαν σε συνέλευση τους Κερκυραίους, είπαν ότι αυτό ήταν το καλύτερο και ότι δε θα υποδουλώνονταν με κανένα τρόπο πια από τους Αθηναίους και στο εξής να μη δέχονται ούτε τους μεν ούτε τους δε παρά μόνο αν εμφανίζονταν με ένα πλοίο μένοντας ουδέτεροι, μεγαλύτερη όμως παρουσία πλοίων να τη θεωρούν εχθρική. Αφού μίλησαν ανάγκασαν τους Κερκυραίους να επικυρώσουν την πρότασή τους.

§2. Στέλνουν στο μεταξύ στην Αθήνα αμέσως πρέσβεις , για να εξηγήσουν σχετικά με όσα είχαν γίνει ότι τάχα τους συνέφερε και για να πείσουν αυτούς που είχαν καταφύγει εκεί να μην προβαίνουν σε καμιά εχθρική ενέργεια για να μην υπάρξει καμιά αντεκδίκηση.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 72.

§1.  Όταν λοιπόν ήρθαν οι πρέσβεις, οι Αθηναίοι συνέβαλαν και τους πρέσβεις ως υποκινητές στάσης  και όσους έπεισαν και τους συγκέντρωσαν για ασφάλεια στην Αίγινα.

§2. Στο μεταξύ οι κύριοι της πολιτικής κατάστασης όταν ήρθε Κορινθιακή τριήρης και Λακεδαιμόνιοι πρέσβεις επιτίθενται κατά των δημοκρατικών και τους νίκησαν σε μάχη.

§3. Όταν ήρθε η νύχτα, οι δημοκρατικοί καταφεύγουν στην ακρόπολη και στα υψώματα της πόλης, και αφού συγκεντρώθηκαν εκεί εγκαταστάθηκαν και κατείχαν και το Υλλαικό λιμάνι. Και οι άλλοι κατέλαβαν την αγορά όπου κατοικούσαν οι περισσότεροι από αυτούς και το λιμάνι κοντά σ’ αυτή και που έβλεπε στην απέναντι στεριά.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 73.

Την επόμενη μέρα και οι δύο παρατάξεις έκαναν μικροεπιθέσεις και έστελναν εδώ κι εκεί ανθρώπους στα χωράφια, προσκαλώντας τους δούλους και υποσχόμενοι ελευθερία. Και οι περισσότεροι από τους δούλους έφτασαν ως σύμμαχοι για τους δημοκρατικούς, ενώ οκτακόσιοι μισθοφόροι από τη στεριά για τους άλλους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 74

 §1. Κι αφού πέρασε μια μέρα, γίνεται πάλι μάχη και νικούν οι δημοκρατικοί εξαιτίας της ισχύος των θέσεων τους και επειδή είχαν αριθμητική ισχύ. Οι γυναίκες με τόλμη τους υποστήριξαν χτυπώντας από τα σπίτια με κεραμίδια και υπομένοντας την ταραχή σε αντίθεση προς τη γυναικεία φύση.

 §2. Όταν έγινε η υποχώρηση αργά το απόγευμα, επειδή φοβήθηκαν οι ολιγαρχικοί μήπως οι δημοκρατικοί, αφού κάνουν επίθεση, κυριεύσουν το ναύσταθμο με τον πρώτο αλαλαγμό της εφόδου και τους σκοτώσουν, βάζουν φωτιά στα σπίτια που ήταν γύρω-γύρω από την αγορά και στα σπίτια όπου μένουν πολλές οικογένειες, για να μην υπάρχει οδό προσέγγισης,  χωρίς να λυπούνται ούτε τα δικά τους ούτε τα ξένα σπίτια, ώστε και πολλά πράγματα εμπόρων κάηκαν και η πόλη κινδύνευε να καταστραφεί στο σύνολό της, αν άνεμος φυσούσε τη φωτιά με κατεύθυνση προς την πόλη .

§3. Και αυτοί όταν σταμάτησαν τη μάχη, καθώς και τα δύο στρατόπεδα απείχαν από πολεμικές ενέργειες, βρίσκονταν σε επιφυλακή. Και το Κορινθιακό πλοίο, όταν είχαν επικρατήσει οι δημοκρατικοί ανοιγόταν με προφυλάξεις στο ανοιχτό πέλαγος και οι περισσότεροι από τους μισθοφόρους μεταφέρθηκαν κρυφά στην απέναντι στεριά.

Ø Ποιες συνέπειες του πολέμου διαφαίνονται στο κεφάλαιο αυτό;

Ø  Δήμος: να γράψετε 10 παράγωγα ή σύνθετα(ουσιαστικά ή επίθετα) στη νέα ελληνική.

Ø Να γράψετε τις δοτικές του κειμένου και να χαρακτηρίσετε τη συντακτική τους θέση.

 Κεφάλαιο 75

Και την επόμενη μέρα ο Νικόστρατος ο γιος του Διειτρέφη, στρατηγός των Αθηναίων, καταφθάνει από τη Ναύπακτο σε βοήθεια με δώδεκα πλοία και πεντακόσιους Μεσσήνιους οπλίτες. Διαπραγματευόταν μια συμφωνία και τους πείθει να συμφωνήσουν μεταξύ τους αφενός να δικάσουν δέκα άνδρες, τους κυρίους υπαίτιους, οι οποίοι δεν έμειναν από εκεί και ύστερα στην Κέρκυρα, αφετέρου οι άλλοι να παραμείνουν εκεί αφού υπογράψουν συνθήκη μεταξύ τους και με τους Αθηναίους με τον όρο να θεωρούν τους ίδιους εχθρούς και φίλους. Κι εκείνος αφού έκανε αυτά ήταν έτοιμος να αποπλεύσει.

Τότε οι αρχηγοί των δημοκρατικών τον πείθουν να αφήσει σ’ αυτούς πέντε πλοία από τα δικά του, για να είναι οι αντίπαλοι σε πιο μειονεκτική θέση, αν εκδηλωνόταν κίνημα και υπόσχονται ότι οι ίδιοι θα στείλουν μαζί του ισάριθμα πλοία,  αφού τα επανδρώσουν με δικά τους πληρώματα. Και εκείνος συμφώνησε, αυτοί όμως ενέγραφαν στους καταλόγους (ως πληρώματα) για τα δικά τους πλοία τους εχθρούς. Επειδή όμως εκείνοι φοβήθηκαν μήπως σταλούν στην Αθήνα, κάθονται ως ικέτες στο ναό των Διοσκούρων. Και ο Νικόστρατος προσπαθούσε να τους σηκώσει και τους εμψύχωνε.

Καθώς όμως δεν τους έπειθε, οι δημοκρατικοί, αφού οπλίστηκαν γι’ αυτό το λόγο, επειδή δηλαδή κατά τη γνώμη τους αυτοί δεν είχαν καθόλου καλό σκοπό στο μυαλό τους με τη δυσπιστία τους να μη θέλουν να αποπλεύσουν μαζί με το Νικόστρατο, πήραν από τα σπίτια (των εχθρών) τα όπλα τους και θα σκότωναν μερικούς από αυτούς που συνάντησαν, αν δεν τους εμπόδιζε ο Νικόστρατος. Καθώς λοιπόν οι άλλοι έβλεπαν αυτά που γίνονταν, κάθονται ως ικέτες στο Ηραίο και γίνονται όχι λιγότεροι από τετρακόσιοι. Οι δημοκρατικοί τότε επειδή φοβήθηκαν μήπως δημιουργήσουν κάποια αναταραχή, τους σηκώνουν αφού τους έπεισαν και τους μεταφέρουν στο νησί μπροστά στο Ηραίο και εκεί έστελναν σε αυτούς τα προς το ζην αναγκαία.   

 Γ, 76

Ενώ λοιπόν η αναταραχή βρισκόταν σε αυτό το σημείο, την τέταρτη ή πέμπτη μέρα μετά τη μεταφορά των ανδρών στο νησί καταφθάνουν (στην Κέρκυρα) τα πλοία των Πελοποννησίων από την Κυλλήνη, πενήντα τρία, τα οποία ήταν αγκυροβολημένα μετά την επιστροφή τους από την Ιωνία. Και αρχηγός τους ήταν ο Αλκίδας, ο οποίος βέβαια ήταν αρχηγός τους και νωρίτερα και ως σύμβουλός του ταξίδευε πάνω στο πλοίο ο Βρασίδας. Και αφού προσορμίστηκαν στα Σύβοτα, που είναι λιμάνι της ηπειρωτικής χώρας, μόλις άρχιζε να ξημερώνει έπλεαν εναντίον της Κέρκυρας.

77. Εκείνοι τότε, από τη μεγάλη τους σύγχυση και επειδή είχαν φοβηθεί αυτά που συνέβαιναν στην πόλη και τη ναυτική επίθεση, ετοίμαζαν εξήντα πλοία, και ταυτόχρονα όσα πλοία επάνδρωναν κάθε φορά τα έστελναν εναντίον των εχθρών, αν και οι Αθηναίοι τους συμβούλευαν να αφήσουν αυτούς να εκπλεύσουν πρώτοι και αργότερα να ακολουθήσουν εκείνοι με όλο μαζί το στόλο τους. Και όταν τα πλοία τους βρίσκονταν κοντά στους εχθρούς σκορπιστά εδώ κι εκεί, δυο κατέφυγαν αμέσως στις τάξεις του αντιπάλου, ενώ σε άλλα τα πληρώματα συγκρούονταν μεταξύ τους, και επικρατούσε μεγάλη αταξία σε όσα γίνονταν. Οι Πελοποννήσιοι τότε μόλις είδαν την αναταραχή, παρατάχθηκαν με είκοσι πλοία εναντίον των Κερκυραίων, ενώ με τα υπόλοιπα εναντίον των δώδεκα πλοίων των Αθηναίων, μεταξύ των οποίων τα δύο ήταν η Σαλαμινία και η Πάραλος.

 Κεφάλαιο 78

Και οι Κερκυραίοι επειδή έκαναν επιθέσεις χωρίς τάξη και με σχηματισμούς πλοίων δεινοπαθούσαν. Οι Αθηναίοι επειδή φοβούνταν το μεγάλο αριθμό των εχθρικών πλοίων και την περικύκλωση (από τους εχθρούς), δεν έκαναν επίθεση στα πλοία που είχαν παραταχθεί εναντίον τους στο σύνολό τους ούτε στο μέσο τους, αλλά αφού επιτέθηκαν στα πλάγια βυθίζουν ένα πλοίο. Και μετά από αυτά εκείνοι παρατάχθηκαν κυκλικά και (οι Αθηναίοι) έπλεαν γύρω γύρω και προσπαθούσαν να φέρουν σύγχυση. Επειδή το κατάλαβαν αυτοί που αντιμετώπιζαν τους Κερκυραίους και επειδή φοβήθηκαν μήπως συμβεί αυτό που έγινε στη Ναύπακτο, σπεύδουν να βοηθήσουν, και αφού συγκεντρώθηκαν όλα τα πλοία έκαναν ταυτόχρονα τη ναυτική επίθεση εναντίον των Αθηναίων. Εκείνοι τότε πια υποχωρούσαν κωπηλατώντας προς τα πίσω και ταυτόχρονα ήθελαν να προλάβουν να καταφύγουν τα πλοία (των Κερκυραίων) στο λιμάνι όσο το δυνατό γρηγορότερα, καθώς οι ίδιοι υποχωρούσαν αργά και οι εχθροί είχαν ταχθεί εναντίον τους.

Η ναυμαχία λοιπόν είχε τέτοια εξέλιξη και τελείωσε με τη δύση του ήλιου.

Κεφάλαιο 79

Και επειδή οι Κερκυραίοι φοβήθηκαν μήπως οι εχθροί πλεύσουν εναντίον της πόλης τους με την πεποίθηση ότι είναι νικητές, είτε τους πάρουν πίσω από το νησί τους εκτοπισμένους ή δημιουργήσουν κάποια άλλη αναταραχή, μετέφεραν πίσω στο Ηραίο τους εκτοπισμένους από το νησί και φρουρούσαν την πόλη τους. Εκείνοι ωστόσο, αν και νικητές στη ναυμαχία δεν τόλμησαν να πλεύσουν εναντίον της πόλης, αλλά απέπλευσαν με δεκατρία πλοία των Κερκυραίων προς την ηπειρωτική χώρα, από όπου ακριβώς ανοίχτηκαν στο πέλαγος. Και την επόμενη μέρα δεν έκαναν και πάλι επίθεση εναντίον της πόλης, παρόλο που οι Κερκυραίοι ήταν σε μεγάλη σύγχυση και φόβο, και όπως λέγεται, μολονότι ο Βρασίδας παρακινούσε τον Αλκίδα (για επίθεση), χωρίς ωστόσο να έχει ίση ψήφο. Αφού όμως αποβιβάστηκαν στο ακρωτήριο Λευκίμμη, ερήμωναν τα χωράφια.

 Κεφάλαιο 80

Στο μεταξύ οι δημοκρατικοί Κερκυραίοι, επειδή πανικοβλήθηκαν μήπως πλεύσουν εναντίον τους τα πλοία (των Πελοποννησίων), έρχονταν σε διαπραγματεύσεις με τους ικέτες και με τους άλλους για το πώς θα σωθεί η πόλη, και έπεισαν μερικούς από αυτούς να επιβιβαστούν στα πλοία. Παρόλα αυτά πράγματι επάνδρωσαν τριάντα, επειδή περίμεναν την επίθεση (των πλοίων των Πελοποννησίων).

Οι Πελοποννήσιοι ωστόσο, αφού κατέστρεψαν τη χώρα ως το μεσημέρι, απέπλευσαν και μέσα στη νύχτα τους αναγγέλθηκε με φωτεινά σήματα ότι πλησίαζαν εξήντα πλοία των Αθηναίων από τη Λευκάδα. Έστειλαν λοιπόν οι Αθηναίοι αυτά και διοικητή αυτών τον Ευρυμέδοντα το γιο του Θουκλή, επειδή πληροφορούνταν την αναταραχή και ότι ο στόλος του Αλκίδα επρόκειτο να πλεύσει εναντίον της Κέρκυρας.

 Κεφάλαιο 81

Οι Πελοποννήσιοι λοιπόν τη νύχτα αναχωρούσαν αμέσως προς την πατρίδα τους κοντά στη στεριά και αφού μετέφεραν πλοία πάνω από τον ισθμό της Λευκάδας, για να μη γίνουν αντιληπτοί κάνοντας το γύρο, απομακρύνονται.

Οι Κερκυραίοι εξάλλου, όταν έπαιρναν είδηση ότι τα αθηναϊκά πλοία πλησίαζαν και τα πλοία των εχθρών είχαν αναχωρήσει, πήραν και οδήγησαν στην πόλη τους Μεσσήνιους που πρωτύτερα ήταν έξω (από αυτή), και αφού διέταξαν τα πλοία που επάνδρωσαν να πλεύσουν ολόγυρα (και να πάνε) στο Υλλαικό λιμάνι, καθώς αυτά περιφέρονταν, αν έπιαναν κάποιον από τους εχθρούς, τον σκότωναν. Και αποβιβάζοντας από τα πλοία όσους έπεισαν να επιβιβαστούν, τους σκότωναν. Και πήγαν στο Ηραίο κι έπεισαν περίπου πενήντα άνδρες από τους ικέτες ότι οφείλουν να δικαστούν και τους καταδίκασαν όλους σε θάνατο. Οι περισσότεροι όμως από τους ικέτες, όσοι δεν πείστηκαν, καθώς έβλεπαν αυτά που γίνονταν, σκότωναν ο ένας τον άλλο εκεί, μέσα στο ναό, και μερικοί απαγχονίζονταν από τα δέντρα, ενώ άλλοι τελείωναν τη ζωή τους όπως μπορούσε ο καθένας. Και για εφτά ημέρες, όσο έμεινε μετά την άφιξή του ο Ευρυμέδοντας με τα εξήντα πλοία, οι Κερκυραίοι σκότωναν όσους από τους ίδιους θεωρούσαν ότι ήταν εχθροί τους, αποδίδοντας βέβαια την ευθύνη σε αυτούς που προσπαθούσαν να καταλύσουν τη δημοκρατία. Εντούτοις σκοτώθηκαν μερικοί και εξαιτίας προσωπικής έχθρας και άλλοι σκοτώθηκαν από τους οφειλέτες τους για χρήματα που τους οφείλονταν. Και ο θάνατος παρουσιάστηκε σε όλες τους τις μορφές, και από ό,τι συνηθίζεται να γίνεται σε παρόμοιες περιστάσεις τίποτα δεν υπάρχει που να μην έγινε και ακόμα χειρότερα. Και μάλιστα σκότωνε ο πατέρας το γιο και (μερικοί ικέτες) απομακρύνονταν βίαια από τα ιερά και σκοτώνονταν κοντά σε αυτά, μερικοί άλλοι κλείστηκαν ολόγυρα με τοίχο και πέθαναν μέσα στο ναό του Διονύσου.       

Ξενοφώντας Ελληνικά.-Μετάφραση

Βιβλίο Ι

§16. Οι Αθηναίοι έχοντας ορμητήριο τη Σάμο λεηλατούσαν τη χώρα του βασιλιά(της Περσίας), και έπλεαν εναντίον της Χίου και της Εφέσου και προετοιμάζονταν για ναυμαχία και εξέλεξαν στρατηγούς εκτός από αυτούς που υπήρχαν, το Μένανδρο, τον Τυδέα και τον Κηφισόδοτο.

§17. Ο Λύσανδρος απέπλευσε από τη Ρόδο, παραπλέοντας την Ιωνία, για τον Ελλήσποντο με σκοπό να εμποδίσει τον απόπλου των (Αθηναϊκών) πλοίων και εναντίον των πόλεων που είχαν αποστατήσει από αυτούς (Λακ). Στο μεταξύ οι Αθηναίοι βγήκαν από το  λιμάνι της Χίου στα ανοιχτά. Γιατί τα παράλια της Ασίας ήταν εχθρικά σ’ αυτούς.

§18. Ο Λύσανδρος από την Άβυδο έπλεε παραλιακά προς τη Λάμψακο που ήταν σύμμαχος των Αθηναίων. Οι Αβυδηνοί και οι υπόλοιποι σύμμαχοι έφταναν πεζοπορώντας. Αρχηγός αυτών ήταν ο Θώραξ ο Λακεδαιμόνιος.

§19. Έκαναν, λοιπόν, επίθεση στην πόλη και την κυρίεψαν με έφοδο και τη λεηλάτησαν οι στρατιώτες καθώς ήταν πλούσια και γεμάτη κρασί σιτάρι και άλλα απαραίτητα εφόδια. Όλους όμως τους πολίτες, ο Λύσανδρος τους άφησε ελεύθερους.

§20. Οι Αθηναίοι πλέοντας από κοντά αγκυροβόλησαν στον Ελαιούντα της Χερσονήσου με εκατόν ογδόντα πλοία. Την ώρα που γευμάτιζαν εκεί, ανακοινώθηκαν τα νέα για τη Λάμψακο και αμέσως ανοίχτηκαν για τη Σηστό.

§21. Από εκεί, αφού εφοδιάστηκαν με τρόφιμα, αμέσως έπλευσαν στους Αιγός ποταμούς, απέναντι από τη Λάμψακο. Εκεί ο Ελλήσποντος έχει πλάτος περίπου δεκαπέντε στάδια. Και στο σημείο αυτό έπαιρναν το δείπνο τους.

§22. Ο Λύσανδρος την επόμενη νύκτα, όταν ξημέρωνε, έδωσε σήμα στα πληρώματα, αφού προγευματίσουν, να επιβιβαστούν στα πλοία, στο μεταξύ αφού έκανε όλες τις προετοιμασίες σαν (να ετοιμαζόταν) για ναυμαχία και ενώ τοποθετούσε στα πλάγια των πλοίων παραπετάσματα, προειδοποίησε να μην απομακρυνθεί κανείς από την παράταξη ούτε να βγει στα ανοιχτά.

§23.Οι Αθηναίοι αμέσως με την ανατολή του ήλιου παρατάχτηκαν κατά μέτωπο μπροστά στο λιμάνι για ναυμαχία. Επειδή όμως ο Λύσανδρος δεν έβγαλε τα πλοία από το λιμάνι για να τους  αντιμετωπίσει, εξάλλου ήταν αργά, γύρισαν πίσω στους Αιγός ποταμούς.

§24. Ο Λύσανδρος, στη συνέχεια διέταξε τα πιο γρήγορα πλοία του να παρακολουθούν τους Αθηναίους και, αφού παρατηρήσουν τι κάνουν, όταν επιβιβαστούν στην ξηρά, να αποπλεύσουν και να του το ανακοινώσουν. Και δεν αποβίβασε από τα πλοία τους στρατιώτες του, παρά μόνο αφού ήρθαν αυτά. Αυτά έκανε για τέσσερις μέρες, ενώ οι Αθηναίοι έβγαιναν στα ανοιχτά για τον αντιμετωπίσουν.

§25. Ο Αλκιβιάδης όταν παρατήρησε από τα τείχη του πύργου του ότι οι Αθηναίοι είχαν αγκυροβολήσει σε ανοιχτή παραλία και μακριά από οποιαδήποτε πόλη, και ότι αναζητούσαν τα εφόδιά τους από τη Σηστό που απείχε δεκαπέντε στάδια από τα πλοία, ενώ ότι οι εχθροί είχαν (αγκυροβολήσει) σε λιμάνι και είχαν τα πάντα κοντά σε πόλη, είπε ότι δεν είχαν αγκυροβολήσει σε καλό μέρος αλλά τους συμβούλευε να αλλάξουν αγκυροβόλι στη Σηστό, κοντά σε λιμάνι και στην πόλη. Αν είστε εκεί, είπε, μπορείτε να ναυμαχήσετε όταν το θελήσετε.

§26. Οι στρατηγοί, όμως, κυρίως ο Τυδέας και ο Μένανδρος, τον πρόσταξαν να φύγει. Γιατί (είπαν) ότι εκείνοι είναι τώρα στρατηγοί και όχι εκείνος. Και αυτός (ο Αλκιβιάδης) σηκώθηκε και έφυγε.

§27. Ο Λύσανδρος την πέμπτη μέρα, αφότου οι Αθηναίοι έπλεαν εναντίον του, είπε σ’ αυτούς που κατασκόπευαν τους Αθηναίους κατά διαταγή του, όταν δουν αυτούς να έχουν αποβιβαστεί και να είναι διασκορπισμένοι στη Χερσόνησο (πράγμα το οποίο οι Αθηναίοι συνήθιζαν να κάνουν κάθε μέρα όλο και περισσότερο, γιατί και τα τρόφιμα συνήθιζαν να τα αγοράζουν από μακριά και περιφρονούσαν βέβαια το Λύσανδρο, διότι δεν έβγαινε από το λιμάνι να τους αντιμετωπίσει) επιστρέφοντας με τα πλοία προς αυτόν να σηκώσουν ψηλά μια ασπίδα στο μέσο της απόστασης. Κι αυτοί πραγματοποίησαν αυτά, όπως τους πρόσταξε.

§28. Ο Λύσανδρος αμέσως έδωσε σήμα να ξεκινήσει ο στόλος γρήγορα. Συμπορευόταν και ο Θώραξ με το πεζικό. Ο Κόνων μόλις είδε την επιθετική ενέργεια των εχθρών έδωσε σήμα στους στρατιώτες να τρέξουν αμέσως στα πλοία. Επειδή είχαν διασκορπιστεί οι άνθρωποι, άλλα πλοία βρέθηκαν μόνο με δύο σειρές κωπηλάτες, άλλα με μια, άλλα τελείως άδεια. Το πλοίο του Κόνωνα και άλλα εφτά που βρέθηκαν επανδρωμένα κοντά του, βγήκαν στ’ ανοιχτά, μαζί και η Πάραλος, ενώ όλα τα άλλα τα κατέλαβε ο Λύσανδρος στην ακτή. Τους περισσότερους άνδρες τους έπιασε στη στεριά. Μερικοί κατέφυγαν στα μικρά οχυρά.

§29. Ο Κόνων ενώ έφευγε με τα εννιά του πλοία, όταν κατάλαβε ότι οι Αθηναίοι είχαν καταστραφεί, αφού προσορμίστηκε στην Αβαρνίδα, το ακρωτήρι της Λαμψάκου, πήρε από εκεί τα μεγάλα πανιά των πλοίων του Λυσάνδρου, και ο ίδιος με τα οχτώ πλοία έπλευσε για τον Ευαγόρα της Κύπρου, ενώ η Πάραλος στην Αθήνα για να αναγγείλει τα γεγονότα.

§30. Ο Λύσανδρος μετέφερε στη Λάμψακο και τα πλοία και τους αιχμαλώτους και κάθε είδους λάφυρα και συνέλαβε μερικούς στρατηγούς και ανάμεσα τους το Φιλοκλή και τον Αδείμαντο. Την ίδια μέρα που κατόρθωσε αυτά , έστειλε το Θεόπομπο, το Μιλήσιο πειρατή, για να αναγγείλει τα γεγονότα, ο οποίος έφτασε εκεί μετά από τρεις ημέρες και τα ανακοίνωσε.

§31. Μετά από αυτά ο Λύσανδρος, αφού συγκέντρωσε τους συμμάχους, τους είπε να ανταλλάξουν απόψεις και να  αποφασίσουν για τους αιχμαλώτους. Τότε, λοιπόν, διατυπώνονταν πολλές κατηγορίες για τους Αθηναίους, ποια εγκλήματα δηλαδή είχαν διαπράξει και τι είχαν αποφασίσει να κάνουν, αν νικήσουν στη ναυμαχία, να αποκόψουν δηλαδή το δεξί χέρι όλων όσοι θα πιάνονταν ζωντανοί, και ότι, όταν έπιασαν δύο τριήρεις, τη μια από την Κόρινθο και την άλλη από την Άνδρο, πέταξαν όλους τους άνδρες από αυτές στη θάλασσα. Ο Φιλοκλής ήταν ο στρατηγός των Αθηναίων που τους εξόντωσε.

 §32. Διατυπώνονταν και άλλες πολλές  κατηγορίες και φάνηκε καλό να σκοτώσουν όσους αιχμάλωτους ήταν Αθηναίοι, εκτός από τον Αδείμαντο, γιατί μόνο αυτός στην εκκλησία του δήμου ήταν αντίθετος στην απόφαση για την αποκοπή των χεριών. Κατηγορήθηκε όμως από μερικούς ότι πρόδωσε το στόλο.

Ο Λύσανδρος, αφού ρώτησε πρώτα τον Φιλοκλή, ο οποίος έριξε στη θάλασσα τους Ανδρίους και τους Κορίνθιους, ποια τιμωρία του άξιζε να υποστεί, επειδή πρώτος άρχιζε να παραβαίνει τους νόμους  κατά των Ελλήνων, τον έσφαξε.

 Β.ΙΙ

§1. Αφού ο Λύσανδρος ρύθμισε την κατάσταση στη Λάμψακο, έπλευσε εναντίον του Βυζαντίου και της Καλχηδόνας. Οι κάτοικοι των πόλεων τον δέχτηκαν, αφού άφησαν να φύγουν με επίσημη συμφωνία οι φρουροί των Αθηναίων. Όσοι πάλι παρέδωσαν με προδοσία το Βυζάντιο στον Αλκιβιάδη, κατέφυγαν τότε πρώτα στον Πόντο, ύστερα στην Αθήνα και έγιναν Αθηναίοι πολίτες.

§2. Ο Λύσανδρος και τους φρουρούς των Αθηναίων και όποιον άλλο Αθηναίο έβλεπε κάπου, τους έστελνε στην Αθήνα, δίνοντας ασφάλεια σ’ αυτούς που μόνο για εκεί έπλεαν και όχι για άλλο μέρος, γιατί γνώριζε ότι, όσο περισσότεροι θα συγκεντρωθούν στην πόλη της Αθήνας και στον Πειραιά, τόσο γρηγορότερα θα προκύψει έλλειψη των εφοδίων. Και αφού άφησε ως αρμοστή στο Βυζάντιο και την Καλχηδόνα το Σθενέλαο το Λάκωνα, ο ίδιος επέστρεψε στη Λάμψακο και άρχισε να προετοιμάζει τα πλοία.

§3.Όταν στην Αθήνα έφτασε η Πάραλος τη νύχτα, διαδιδόταν η συμφορά και ο θρήνος έφτανε από τον Πειραιά μέσα από τα μακρά τείχη στην πόλη, καθώς ο ένας το ανακοίνωνε στον άλλο. Έτσι εκείνη τη νύχτα, κανένας δεν κοιμήθηκε, γιατί θρηνούσαν όχι μόνο όσους είχαν χαθεί, αλλά πολύ περισσότερο ακόμα οι ίδιοι τους εαυτούς τους, γιατί νόμιζαν ότι θα πάθουν τέτοια που εκείνοι έκαναν στους κατοίκους της Μήλου, που ήταν άποικοι των Λακεδαιμονίων, αφού τους νίκησαν με πολιορκία, και   στους κατοίκους της Ιστιαίας και της Σκιώνης και της Τορώνης και της Αίγινας και σε πολλούς άλλους Έλληνες.

§4.Την επόμενη μέρα, ωστόσο, έκαναν συνέλευση του λαού στην οποία αποφάσισαν να φράξουν με επιχωμάτωση την είσοδο στα λιμάνια, εκτός από ένα, να επισκευάσουν τα τείχη, να εγκαταστήσουν φρουρούς και να ετοιμάσουν την πόλη τους για όλα τα άλλα σαν για πολιορκία.

 Βιβλίο 2/ Κεφάλαιο 2

 §16. Ενώ έτσι είχαν τα πράγματα, ο Θηραμένης είπε στην εκκλησία του δήμου ότι, αν θέλουν να στείλουν αυτόν τον ίδιο στο Λύσανδρο, θα επιστρέψει γνωρίζοντας τι από τα δύο, αν οι Λακεδαιμόνιοι επιμένουν για την κατεδάφιση των τειχών, επειδή θέλουν να υποδουλώσουν την πόλη, ή για να έχουν εγγύηση. Όταν λοιπόν τον έστειλαν, έμενε κοντά στο Λύσανδρο τρεις μήνες και περισσότερο περιμένοντας την ώρα, όταν οι Αθηναίοι επρόκειτο, εξαιτίας της έλλειψης τροφίμων να συμφωνήσουν σε ό,τι κάποιος θα τους πρότεινε.

§17. ‘Όταν γύρισε τον τέταρτο μήνα, ανακοίνωσε στην εκκλησία του Δήμου ότι τάχα ο Λύσανδρος τον κρατούσε αιχμάλωτο ως τότε και έπειτα τον πρόσταζε να μεταβεί στη Σπάρτη. Γιατί του έλεγε ότι δεν ήταν αρμόδιος αυτός αλλά οι έφοροι. Μετά από αυτά ο Θηραμένης εκλέχτηκε μαζί με άλλους εννιά, πρεσβευτής με απόλυτη δικαιοδοσία για τη Σπάρτη.

§18. Ο Λύσανδρος έστειλε στους εφόρους μαζί με άλλους Λακεδαιμόνιους τον Αριστοτέλη, που ήταν εξόριστος Αθηναίος, για να τους αναγγείλει ότι απάντησε στο Θηραμένη πως εκείνοι ήταν αρμόδιοι για ειρήνη και πόλεμο.

§19. Ο Θηραμένης και οι άλλοι πρέσβεις, όταν βρίσκονταν στη Σελλασία, καθώς τους ρωτούσαν με ποιες προτάσεις είχαν έρθει, απάντησαν ότι είχαν έρθει με απόλυτη εξουσιοδότηση για την ειρήνη, μετά από αυτά οι έφοροι πρόσταξαν να τους φωνάξουν. Όταν οι πρέσβεις από την Αθήνα έφτασαν στη Σπάρτη, πραγματοποίησαν συνέλευση, στην οποία οι Κορίνθιοι και κυρίως οι Θηβαίοι και πολλοί άλλοι Έλληνες αντιπρότειναν να μη συνθηκολογήσουν με τους Αθηναίους αλλά να τους αφανίσουν.

§20. Οι Λακεδαιμόνιοι όμως είπαν ότι δε θα υποδουλώσουν μια πόλη ελληνική που είχε προσφέρει μεγάλες υπηρεσίες στους πολύ μεγάλους κινδύνους που απείλησαν την Ελλάδα, αλλά δέχτηκαν να κάνουν ειρήνη με τον όρο αφού γκρεμίσουν τα μακρά τείχη και του Πειραιά, παραδώσουν τα πλοία τους εκτός από δώδεκα και επαναφέρουν τους εξόριστους, να ακολουθούν τους Λακεδαιμόνιους και στη στεριά και στη θάλασσα, όπου τους οδηγούν αυτοί, έχοντας τον ίδιο μ’ αυτούς εχθρό και φίλο.

§21. Ο Θηραμένης και οι συμπρέσβεις του μετέφεραν αυτούς τους όρους στην Αθήνα. Όταν έμπαιναν στην πόλη, τους περικύκλωνε πολύς κόσμος, γιατί φοβούνταν μήπως γύρισαν άπρακτοι. Γιατί δε χωρούσε άλλη αναβολή, επειδή πολλοί πέθαιναν από την πείνα.

§22. Την επόμενη μέρα οι πρέσβεις ανακοίνωναν με ποιους όρους οι Λακεδαιμόνιοι δέχονταν να συνάψουν ειρήνη. Ο Θηραμένης μιλούσε εξ ονόματος των πρέσβεων λέγοντας ότι πρέπει να υπακούσουν στους Λακεδαιμόνιους και να γκρεμίσουν τα τείχη. Επειδή λίγοι του έφεραν αντίρρηση, πολλοί περισσότεροι συμφώνησαν, αποφάσισαν να δεχτούν την ειρήνη.

§23. Μετά από αυτά ο Λύσανδρος κατέπλευσε στον Πειραιά και οι εξόριστοι επέστρεφαν στην πατρίδα τους και τα τείχη άρχισαν να γκρεμίζουν πολύ πρόθυμα, ενώ αυλητρίδες έπαιζαν τον αυλό, επειδή νόμιζαν ότι εκείνη η μέρα έκανε την αρχή για την ελευθερία στην Ελλάδα (ήταν η πρώτη μέρα της ελευθερίας)

 Βιβλίο 2. Κεφάλαιο 3

 §50. Μόλις είπε αυτά και ολοκλήρωσε την αγόρευσή του (ο Θηραμένης), η βουλή φανερά τον επιδοκίμασε με φωνές, τότε ο Κριτίας επειδή κατάλαβε ότι αν επιτρέψει στη βουλή να αποφασίσει γι’ αυτόν με ψηφοφορία, θα γλιτώσει και επειδή θεώρησε ότι δε θα μπορούσε να ανεχθεί αυτό, πλησίασε τους τριάντα, μίλησε λίγο μαζί τους, βγήκε από τη βουλή και διέταξε αυτούς που είχαν τα εγχειρίδια να σταθούν φανερά κοντά στα κιγκλιδώματα της βουλής.

§51. Αφού ξαναμπήκε πάλι είπε: «Εγώ, άνδρες βουλευτές, νομίζω ότι είναι καθήκον κάθε ηγέτη, τέτοιου όπως πρέπει να είναι, όταν βλέπει τους φίλους του να εξαπατώνται, να μην το επιτρέπει. Και εγώ τώρα αυτό θα κάνω. Γιατί αυτοί εδώ που έχουν σταθεί μπροστά λένε ότι δε θα μας επιτρέψουν, αν αθωώσουμε άνδρα που φανερά βλάπτει την ολιγαρχία. Αναγράφεται βέβαια στους νέους νόμους κανένας από όσους ανήκουν στους τρισχιλίους να μη θανατώνεται χωρίς τη δική σας ψήφο, να έχουν όμως οι τριάντα το δικαίωμα να θανατώνουν όσους είναι έξω από τους καταλόγους. Εγώ λοιπόν, είπε, εξαλείφω αυτόν εδώ το Θηραμένη από τον κατάλογο, με τη σύμφωνη γνώμη όλων μας. Και αυτόν, είπε, εμείς τον καταδικάζουμε σε θάνατο».

§52. Όταν άκουσε αυτά ο Θηραμένης, αναπήδησε στο βωμό και είπε: «Εγώ είπε, άντρες, σας ικετεύω σε ό,τι πιο δίκαιο υπάρχει, να μην  έχει ο Κριτίας το δικαίωμα να διαγράφει από τον κατάλογο ούτε εμένα, ούτε όποιον από εσάς θέλει, αλλά σύμφωνα με το νόμο που συνέταξαν γι’ αυτούς που περιλαμβάνονται σον κατάλογο, σύμφωνα με αυτόν κι εγώ κι εσείς να δικαζόμαστε.

§53. Και δεν αγνοώ βέβαια αυτό, μα τους θεούς, ότι δηλαδή καθόλου αυτός ο βωμός δε θα με βοηθήσει, αλλά θέλω να σας αποδείξω και το εξής, ότι δηλαδή αυτοί είναι όχι μόνο πολύ άδικοι απέναντι στους ανθρώπους, αλλά και πολύ ασεβείς απέναντι στους θεούς. Απορώ όμως με σας, άνδρες καλοί και έντιμοι, είπε, που δε θα βοηθήσετε τον ίδιο τον εαυτό σας, και μάλιστα ενώ γνωρίζετε ότι το δικό μου όνομα δε διαγράφεται καθόλου πιο εύκολα από ότι το όνομα του καθενός από εσάς.

§54. Ύστερα από αυτό ο κήρυκας των τριάντα κάλεσε τους έντεκα να συλλάβουν το Θηραμένη. Και όταν εκείνοι μπήκαν μέσα με τους βοηθούς τους, έχοντας επικεφαλής το Σάτυρο, τον θρασύτατο και αγενέστατο, είπε ο Κριτίας: «Σας παραδίνουμε αυτόν εδώ το Θηραμένη που έχει καταδικαστεί σύμφωνα με το νόμο. Και σεις οι έντεκα, αφού τον συλλάβετε και τον οδηγήσετε όπου πρέπει, να εκτελέσετε τα περαιτέρω».

§55. Μόλις είπε αυτά, ο Σάτυρος προσπαθούσε να απομακρύνει το Θηραμένη από το βωμό, το ίδιο έκαναν και οι βοηθοί του. Τότε ο Θηραμένης, όπως βέβαια ήταν φυσικό επικαλούνταν και θεούς και ανθρώπους να δουν καλά αυτά που συνέβαιναν. Ενώ οι βουλευτές αδρανούσαν, γιατί έβλεπαν ότι και αυτοί που στέκονταν στα κιγκλιδώματα ήταν όμοιοι με το Σάτυρο και ότι ο χώρος μπροστά στο βουλευτήριο ήταν γεμάτος φρουρούς και διότι δεν ξεχνούσαν ότι αυτοί παρευρίσκονταν οπλισμένοι με εγχειρίδια.

§56. Και αυτοί έσυραν τον άνδρα περνώντας τον μέσα από την αγορά, ενώ αυτός με μεγάλη φωνή φανέρωνε αυτά που πάθαινε. Λένε και αυτή τη φράση αυτού. Μόλις του είπε ο Σάτυρος ότι θα θρηνήσει, αν δε σωπάσει, του απάντησε ρωτώντας : «Αν σιωπώ, είπε,  άραγε δε θα θρηνήσω;» Και όταν έπινε το κώνειο καθώς αναγκαζόταν να πεθάνει, λένε ότι αυτός αφού έριξε κάτω σταγόνα – σταγόνα ό,τι απέμενε στο ποτήρι, όπως στο παιχνίδι με τον κότταβο, είπε: «αυτό στην υγεία του όμορφου Κριτία». Και δεν αγνοώ βέβαια και αυτό, ότι δηλαδή αυτά δεν είναι αποφθέγματα αξιόλογα, όμως κρίνω αξιοθαύμαστο αυτό το στοιχείο του άνδρα, το ότι δηλαδή ακόμα και την ώρα που πλησίαζε ο θάνατος δεν έλειψε από την ψυχή του μήτε η αυτοκυριαρχία μήτε το χιούμορ του.

ΒΙΒΛΙΟ 2. Κεφάλαιο 4

§18. Αφού ο Θρασύβουλος είπε αυτά, γύρισε πάλι προς το μέρος των εχθρών και περίμενε. Γιατί και ο μάντης τους συμβούλευε να μην επιτεθούν προτού κάποιος από τους δικούς του ή σκοτωθεί ή τραυματισθεί. «Όταν όμως γίνει αυτό, θα προχωρήσουμε μπροστά, είπε, και εσείς που θα ακολουθείτε θα νικήσετε, ενώ εγώ θα σκοτωθώ όπως το προαισθάνομαι».

§19. Και δε διαψεύστηκε, αντίθετα, μόλις πήραν τα όπλα, σαν να οδηγούνταν από κάποια θεϊκή βούληση, πήδησε ορμητικά πρώτος έξω από την παράταξη, έπεσε πάνω στους εχθρούς και σκοτώθηκε, και έχει ταφεί στη διάβαση του Κηφισού. Οι άλλοι πέτυχαν νίκες και καταδίωξαν τον εχθρό μέχρι την πεδιάδα. Εκεί σκοτώθηκαν ο Κριτίας και ο Ιππόμαχος από τους τριάκοντα, ο Χαρμίδης ο γιος του Γλαύκωνα, από τους δέκα άρχοντες του Πειραιά, και άλλοι εβδομήντα περίπου.

Και τα όπλα τα πήραν (οι δημοκρατικοί), από κανέναν όμως πολίτη δεν απογύμνωσαν από τους χιτώνες. Αφού έγινε αυτό και έδωσαν τους νεκρούς ύστερα από ανακωχή, πολλοί από τους αντιπάλους πλησιάζοντας μεταξύ τους συζητούσαν. 

§20. Τότε ο Κλεόκριτος, ο κήρυκας των μυημένων, που είχε πολύ καλή φωνή, επέβαλε σιωπή και είπε: «Συμπολίτες, γιατί μας εξορίζετε; Γιατί θέλετε να μας σκοτώσετε; Εμείς ποτέ ως τώρα δεν κάναμε σε σας κανένα κακό, αλλά αντίθετα πήραμε μέρος μαζί σας στις πιο σεβαστές ιεροτελεστίες και στις ωραιότερες θυσίες και γιορτές, υπήρξαμε συγχορευτές και συσπουδαστές και συστρατιώτες και διατρέξαμε μαζί σας πολλούς κινδύνους και στην ξηρά και στη θάλασσα και για κοινή και των δύο μας σωτηρία και ελευθερία.

§21. Για όνομα των θεών, των πατέρων και των μητέρων μας, της συγγένειας εξ αίματος και εξ αγχιστείας και των πολιτικών συλλόγων μας, γιατί όλα αυτά πολλοί τα έχουμε κοινά, δείχνοντας σεβασμό και στους θεούς και στους ανθρώπους, σταματήστε να κάνετε κακό στην πατρίδα και μην ακούτε τους ανοσιότατους  τριάκοντα, γιατί αυτοί για το ατομικό τους συμφέρον μέσα σε οκτώ μήνες έχουν σκοτώσει περισσότερους Αθηναίους από όσους σκότωσαν οι Πελοποννήσιοι πολεμώντας μας δέκα χρόνια.

§22. Και ενώ μπορούσαμε να ζούμε ως πολίτες ειρηνικά, αυτοί μας προκαλούν τον πιο αισχρό από όλους και φοβερό και ανόσιο και μισητό σε θεούς και ανθρώπους εμφύλιο πόλεμο. Αλλά όμως να ξέρετε καλά ότι για μερικούς από αυτούς που τώρα σκοτώθηκαν από μας όχι μόνο εσείς αλλά και εμείς κλάψαμε πικρά.

Αυτός τέτοια έλεγε περίπου. Οι υπόλοιποι αρχηγοί (των ολιγαρχικών), για τον πρόσθετο λόγο ότι οι στρατιώτες τους άκουγαν τέτοια λόγια τους οδήγησαν ξανά στην πόλη.

§23. Την επόμενη μέρα οι τριάκοντα παρακάθονταν στην αίθουσα των συνεδριάσεων πολύ ταπεινωμένοι και εγκαταλειμμένοι. Αλλά και οι τρισχίλιοι, όπου καθένας τους είχε ταχθεί, σε όλα τα μέρη της πόλης διαφωνούσαν μεταξύ τους. Γιατί όσοι είχαν διαπράξει κάποιο αδίκημα σοβαρό και φοβούνταν, έντονα υποστήριζαν ότι δεν έπρεπε να υποχωρήσουν στους δημοκρατικούς. Όσοι όμως πίστευαν ότι δεν είχαν διαπράξει κανένα αδίκημα, και οι ίδιοι σκέφτονταν και στους άλλους εξηγούσαν ότι καθόλου δεν χρειάζονταν αυτές τις συμφορές και έλεγαν ότι δεν έπρεπε να υπακούουν στους τριάκοντα ούτε να τους επιτρέψουν να καταστρέψουν την πόλη. Στο τέλος αποφάσισαν με ψηφοφορία εκείνους να τους αφαιρέσουν το αξίωμα και στη θέση τους να εκλέξουν άλλους άρχοντες. Και εξέλεξαν δέκα, ένα από κάθε φυλή.

ΒΙΒΛΙΟ 2.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. §37-43

§37. Αφού λοιπόν αυτοί αναχώρησαν για τη Σπάρτη, έστελναν και οι αρμόδιοι του επίσημου κράτους αντιπροσώπους που έλεγαν ότι οι ίδιοι είναι πρόθυμοι να παραδώσουν στους Λακεδαιμόνιους τα τείχη που κατέχουν, να παραδοθούν και αυτοί οι ίδιοι, για να τους μεταχειριστούν όπως θέλουν. Υποστήριζαν όμως ότι έκριναν άξιο να παραδώσουν και οι δημοκρατικοί και την πόλη του Πειραιά και τη Μουνιχία στους Λακεδαιμόνιους, αφού λένε ότι είναι φίλοι μ’ αυτούς. §38. Αφού τους άκουσαν όλους αυτούς οι έφοροι και η επιτροπή εκλεγμένων αντιπροσώπων της Απέλλας, έστειλαν δεκαπέντε άντρες στην Αθήνα και τους διέταξαν με την επίβλεψη του Παυσανία, να  συμφιλιώσουν τους πολίτες όπως μπορούσαν καλύτερα. Αυτοί πέτυχαν τη συμφιλίωση υπό τον όρο να έχουν ειρήνη μεταξύ τους και ο καθένας να πάει σπίτι του, εκτός από τους τριάκοντα και τους έντεκα και τους δέκα άρχοντες του Πειραιά.

Και αν κάποιοι φοβούνταν από τους ολιγαρχικούς, αποφάσισαν να έχουν το δικαίωμα αυτοί να εγκατασταθούν στην Ελευσίνα.

§39. Αφού τελείωσαν όλα αυτά (οι διαπραγματεύσεις), ο Παυσανίας διέλυσε το στράτευμα, και οι δημοκρατικοί ανέβηκαν ένοπλοι στην ακρόπολη και πρόσφεραν θυσία στην Αθηνά. Αφού κατέβηκαν οι στρατηγοί πραγματοποίησαν συνέλευση, όπου ο Θρασύβουλος είπε τα εξής.

§40. Εσάς, είπε, ολιγαρχικοί, σας συμβουλεύω να γνωρίσετε τον εαυτό σας. Και θα τον γνωρίζατε πολύ καλά, αν αναλογιζόσασταν για ποιο λόγο πρέπει να καυχιέστε, ώστε να επιχειρείτε να εξουσιάζετε εμάς. Για ποιο λόγο είστε πιο δίκαιοι;  Αλλά ο λαός , αν και είναι πιο φτωχός από εσάς ποτέ μέχρι τώρα δε σας αδίκησε για να κερδίσει χρήματα. Όμως εσείς, αν και είστε πλουσιότεροι όλων έχετε διαπράξει πολλές αδικίες για το προσωπικό σας κέρδος. Αφού δεν έχετε καμία σχέση με τη δικαιοσύνη, εξετάστε αν ίσως πρέπει να καυχιέστε για την ανδρεία σας.

§41.Και τι θα αποτελούσε  καλύτερη κρίση γι’ αυτό από το πώς πολεμήσαμε ο ένας τον άλλο; Αλλά θα υποστηρίζατε ότι υπερέχετε στην ευφυΐα εσείς οι οποίοι, αν και είχατε και τείχη και όπλα και χρήματα και τους Πελοποννήσιους συμμάχους, έχετε νικηθεί από αυτούς που δεν είχαν τίποτε από αυτά; Αλλά νομίζετε, βέβαια, ότι πρέπει να υπερηφανεύεστε για τους Λακεδαιμόνιους; Πώς, αφού αυτοί βέβαια, όπως οι άνθρωποι δένουν με περιλαίμιο τα σκυλιά που δαγκώνουν και τα παραδίδουν, έτσι και εκείνοι σας παρέδωσαν στον αδικημένο αυτό λαό και σηκώθηκαν και έφυγαν;

§42. Αλλά, όμως εσείς, άντρες, (οι δημοκρατικοί) δε θεωρώ σωστό να παραβείτε τίποτε από όσα έχετε ορκιστεί, αλλά μαζί με τα άλλα να δείξετε και αυτό, ότι δηλαδή και τον όρκο σας τηρείτε και σέβεστε τους  θεούς. Αφού είπε αυτά και άλλα παρόμοια, και ότι δεν έπρεπε να προκαλούν καμιά αναστάτωση, αλλά να χρησιμοποιούν τους παλιούς νόμους, έλυσε τη συνεδρίαση της εκκλησίας.

§43.Και τότε αφού εγκατέστησαν αρχές  ζούσαν αρμονικά ως πολίτες. Αργότερα, όταν άκουσαν ότι οι ολιγαρχικοί που ήταν στην Ελευσίνα συγκέντρωναν ξένους μισθοφόρους , έκαναν εκστρατεία εναντίον τους με όλες τους τις δυνάμεις και σκότωσαν τους στρατηγούς όταν ήρθαν για διαπραγματεύσεις, ενώ για τους άλλους έστειλαν τους φίλους και τους συγγενείς και τους έπεισαν να συμφιλιωθούν με το λαό. Και αφού ορκίστηκαν ότι πράγματι δε θα θυμούνται παλιά αδικήματα, ακόμα και σήμερα ζουν αρμονικά ως πολίτες και ο λαός μένει πιστός στους όρκους του.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΞΕΝΟΦΩΝΤΑ «ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

ΒΙΒΛΙΟ 2, ΚΕΦ. 1. §§ 16-32

Μετὰ δὲ ταῦτα Λύσανδρος ἁθροίσας τοὺς συμμάχους ἐκέλευσε βουλεύεσθαι περὶ τῶν αἰχμαλώτων. Ἐνταῦθα δὴ κατηγορίαι ἐγίγνοντο πολλαὶ τῶν Ἀθηναίων, ἅ τε ἤδη παρενενομήκεσαν καὶ ἃ ἐψηφισμένοι ἦσαν ποιεῖν, εἰ κρατήσειαν τῇ ναυμαχίᾳ, τὴν δεξιὰν χεῖρα ἀποκόπτειν τῶν ζωγρηθέντων πάντων, καὶ ὅτι λαβόντες δύο τριήρεις, Κορινθίαν καὶ Ἀνδρίαν, τοὺς ἄνδρας ἐξ αὐτῶν πάντας κατακρημνίσειαν. Φιλοκλῆς δ᾽ ἦν στρατηγὸς τῶν Ἀθηναίων, ὃς τούτους διέφθειρεν. Ἐλέγετο δὲ καὶ ἄλλα πολλά, καὶ ἔδοξεν ἀποκτεῖναι τῶν αἰχμαλώτων ὅσοι ἦσαν Ἀθηναῖοι πλὴν Ἀδειμάντου, ὅτι μόνος ἐπελάβετο ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ περὶ τῆς ἀποτομῆς τῶν χειρών ψηφίσματος. ᾐτιάθη μέντοι ὑπό τινων προδοῦναι τὰς ναῦς. Λύσανδρος δὲ Φιλοκλέα πρῶτον ἐρωτήσας, ὃς τοὺς Ἀνδρίους καὶ Κορινθίους κατεκρήμνισε, τί εἴη ἄξιος παθεῖν ἀρξάμενος εἰς Ἕλληνας παρανομεῖν, ἀπέσφαξεν.

Α. Μετάφραση

Ἐνταῦθα δὴ κατηγορίαι ἐγίγνοντο πολλαὶ …… ὑπό τινων προδοῦναι τὰς ναῦς.:

Να μεταφράσετε στα Νέα Ελληνικά το παραπάνω απόσπασμα. (Μονάδες 30)

 Β. Ερμηνευτικές Παρατηρήσεις

α. Ποια ήταν η πρόταση των συμμάχων των Λακεδαιμονίων για τους Αθηναίους αιχμαλώτους και πώς την αιτιολόγησαν; 

(Μονάδες 20)

  

β. …… τὴν δεξιὰν χεῖρα ἀποκόπτειν τῶν ζωγρηθέντων πάντων : Να αναλύσετε και να εξηγήσετε το νόημα της παραπάνω φράσης (Μονάδες 15)

 Γ. Ετυμολογικές Παρατηρήσεις

α. ἐγίγνοντο, ἐψηφισμένοι, διέφθειρεν, χειρών , ᾐτιάθη: Να γράψετε δύο παράγωγα της νέας ελληνικής για τον κάθε ένα από τους παραπάνω τύπους. (Μονάδες 10)

  

β. Να βρείτε με ποιες λέξεις του κειμένου σχετίζονται ετυμολογικά οι παρακάτω λέξεις της νέας ελληνικής: άθροισμα, βουλευτής, δεξιόστροφος, ναυτιλία, πάθημα. (Μονάδες 5)

Δ. Γραμματική:

1.εκέλευσε: να αντικατασταθεί χρονικά

Ενεστώτας

Παρατατικός

Μέλλοντας

Αόριστος

Παρακείμενος

Υπερσυντέλικος

2.βουλεύεσθαι: να κλιθεί στο μέλλοντα

3.ἐγίγνοντο: Να κλιθεί στο χρόνο που βρίσκεται

Μονάδες 10

Ε. Συντακτικό:

Να χαρακτηριστούν συντακτικά οι υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου:

Μονάδες 10