Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011

Αντικείμενο

Είναι ένα όνομα, συνήθως ουσιαστικό ή ό,τι μπορεί να ισοδυναμεί με ουσιαστικό, στο οποίο μεταβαίνει ή το επηρεάζει η ενέργεια του υποκειμένου του μεταβατικού ρήματος.
Οι μηχανικοί φόρτωσαν τα σύνεργα.
Είπαν πως οι μηχανικοί βρήκαν δύσκολη τη δουλειά .

Μονόπτωτα ρήματα
Λέγονται τα ρήματα που παίρνουν αντικείμενο σε μία πλάγια πτώση ονόματος:
Α. Σε αιτιατική. Διακρίνεται σε:
ι. εξωτερικό,
ιι. εσωτερικό ή σύστοιχο, παράγεται από την ίδια ρίζα του ρήματος ή έχει συγγενική με αυτό σημασία.
Β. Σε γενική πτώση
Γ. Εμπρόθετο αντικείμενο.
Οι ξένοι θαυμάζουν τη χώρα μας.
Ο αέρας έσπασε τα δέντρα.
Χόρεψε το χορό του Ζαλόγγου.
Χόρεψε τσάμικο.
Μου ξέφυγε η ευκαιρία.
Ξέφυγε η ευκαιρία από μένα.

Δίπτωτα ρήματα:
Λέγονται τα ρήματα που παίρνουν ως αντικείμενο δύο πλάγιες πτώσεις:
Α. Άμεσο αντικείμενο: δέχεται άμεσα την ενέργεια του υποκειμένου του ρήματος.
Β. Έμμεσο αντικείμενο: δέχεται έμμεσα την ενέργεια του υποκειμένου.
Του είπε όλα τα μυστικά.
Του ζήτησε βοήθεια.
Του έδωσε δώρα.

Οι πτώσεις των δίπτωτων ρημάτων
Α. Αιτιατική (άμεσο) + γενική (έμμεσο).
8. Αιτιατική πράγματος (άμεσο) + αιτιατική πράγματος (έμμεσο, αντικαθίσταται και από εμπρόθετο).
Γ. Αιτιατική προσώπου (άμεσο)  + αιτιατική πράγματος (έμμεσα).
Προσοχή! Όταν δύο ή περισσότερα υποκείμενα της ίδιας πτώσης συνδέονται θεωρούνται ως ένα.

Του χάιδεψε το κεφάλι.
Στόλισα την κιθάρα κορδέλες.
Στόλισα την κιθάρα με κορδέλες.
0 φιλόλογος διδάσκει τους (ή στους) μαθητές αρχαία ελληνικά.
Είπα τα μυστικά στον Τάκη και στο Φώτη.

Κατηγορούμενο αντικειμένου
Στα ρήματα που συντάσσονται με δύο αιτιατικές η μία μπορεί να είναι κατηγορούμενο της άλλης. (Γίνεται κατανοητό, αν μετατρέψουμε το ρήμα σε παθητικό, οπότε η μία αιτιατική γίνεται υποκείμενο και η άλλη κατηγορούμενο).
Χαρακτηρίζει τον αντίπαλό του ψεύτη.
Ο αντίπαλός του χαρακτηρίζεται ως ψεύτης.

Γενική προσωπική
Είναι γενική προσωπικής αντωνυμίας ή ονόματος που συνάπτεται με απρόσωπα ρήματα ή απρόσωπες εκφράσεις ή ρήματα στα οποία δεν μπορεί να είναι αντικείμενο.
1. Μου είναι αδύνατο να τον αδικήσω.
2. Θα σου γεμίσω το ποτήρι.
3. Του άγγιξε το χέρι.

Δεν υπάρχουν σχόλια: